Aktualizacja: październik 2026
- Co to jest
- Złośliwy program udający coś przydatnego: grę, „crack”, fakturę, aktualizację, aplikację kurierską
- Najczęstsza droga
- Piracki program, fałszywa reklama w wyszukiwarce, załącznik z maila, polecenie wklejone na prośbę strony
- Największe ryzyko
- Kradzież haseł i sesji logowania, zdalny dostęp do komputera, przejęcie konta bankowego lub Facebooka
- Czy usuniesz go sam?
- Zwykle tak, wbudowanym Microsoft Defenderem. Przy zdalnym dostępie lub kradzieży haseł dochodzi zmiana wszystkich haseł, czasem reinstalacja
Szybka odpowiedź
Trojan, czyli koń trojański, to złośliwy program, który podszywa się pod coś bezpiecznego, żeby użytkownik sam go uruchomił. W odróżnieniu od klasycznego wirusa nie powiela się samodzielnie, za to po starcie potrafi kraść hasła, otwierać zdalny dostęp do komputera i doinstalowywać kolejne szkodniki. Żeby usunąć trojana, zrób pełne i offline skanowanie Microsoft Defender, przeskanuj system drugim narzędziem i zmień hasła z innego urządzenia. Przy trojanie zdalnego dostępu najpewniejsza jest reinstalacja Windows.
Nazwa pochodzi z mitu o drewnianym koniu, w którym Grecy wnieśli żołnierzy do Troi. Mechanizm jest ten sam: niewinnie wyglądający plik, a w środku coś, czego nie zapraszałeś. W praktyce serwisowej trojan rzadko „psuje” komputer. Znacznie częściej działa po cichu, a pierwszym objawem jest przejęte konto na Facebooku albo próba logowania do banku z obcego urządzenia.
Trojan a wirus: czym to się różni
W mowie potocznej wszystko jest „wirusem”, ale fachowo to różne rodziny złośliwego oprogramowania (malware). Różnica ma znaczenie, bo podpowiada, skąd szkodnik się wziął i co mógł zrobić.
| Rodzaj | Jak się rozprzestrzenia | Typowy cel |
|---|---|---|
| Wirus | Dopisuje się do innych plików i powiela przy ich uruchamianiu | Rozprzestrzenianie, uszkadzanie plików |
| Robak | Sam przenosi się przez sieć lub nośniki, bez udziału użytkownika | Szybkie zarażanie wielu komputerów |
| Trojan | Nie powiela się, użytkownik musi go sam uruchomić | Kradzież danych, zdalny dostęp, pobieranie kolejnych szkodników |
Rodzaje trojanów, które spotkasz najczęściej
| Typ trojana | Co robi |
|---|---|
| Infostealer (złodziej danych) | Wyciąga z przeglądarki zapisane hasła, ciasteczka sesji, dane kart i portfeli kryptowalut, po czym zwykle sam się usuwa. Skradziona sesja pozwala czasem zalogować się bez hasła i bez kodu SMS |
| RAT / backdoor | Daje przestępcy zdalny dostęp: podgląd ekranu, klawiatury, plików, kamery |
| Downloader / dropper | Sam niewiele robi, ale pobiera i instaluje kolejne szkodniki, np. ransomware |
| Trojan bankowy | Podmienia stronę lub aplikację banku albo przechwytuje kody potwierdzeń. Na Androidzie często nadużywa uprawnień ułatwień dostępu |
| Fałszywy antywirus (scareware) | Straszy wykrytymi „zagrożeniami” i żąda zapłaty za ich usunięcie |
| Trojan botnetowy / proxy | Wykorzystuje Twój komputer i łącze do ataków lub ukrywania ruchu przestępców |
Skalę problemu dobrze pokazuje akcja przeciwko infostealerowi Lumma z maja 2025 roku: Microsoft podał, że w ciągu dwóch miesięcy zidentyfikował ponad 394 tysiące zainfekowanych komputerów z Windows na świecie, a w ramach akcji przejęto lub zablokowano ponad tysiąc domen używanych przez przestępców. O pokrewnych zagrożeniach przeczytasz we wpisach czym jest keylogger i czym są rootkity.
Skąd biorą się trojany w 2026 roku
- Pirackie gry, programy i „cracki” oraz aktywatory Windows i Office z nieoficjalnych stron.
- Fałszywe reklamy w wynikach wyszukiwania: wpisujesz nazwę popularnego programu, a pierwszy link prowadzi do podróbki strony producenta.
- Fałszywa weryfikacja CAPTCHA (technika ClickFix): strona prosi, żeby nacisnąć Win + R, potem Ctrl + V i Enter. W schowku czeka polecenie, które pobiera trojana. Prawdziwa CAPTCHA nigdy tego nie wymaga.
- Załączniki w mailach: „faktura”, „wezwanie do zapłaty”, „potwierdzenie przelewu”, często w archiwum ZIP lub pliku ISO.
- Fałszywe aktualizacje przeglądarki lub odtwarzacza wyświetlane przez zainfekowane strony.
- Na telefonie: aplikacje instalowane z linku w SMS-ie (fałszywa dopłata do paczki, aplikacja „banku” lub „kuriera”).
Jak rozpoznać, że masz trojana
- Antywirus zgłasza zagrożenie, a po usunięciu plik wraca.
- Ktoś zalogował się na Twoją pocztę lub Facebooka, choć hasła nikomu nie podawałeś.
- Mysz rusza się sama, otwierają się okna, w autostarcie są nieznane programy.
- Microsoft Defender jest wyłączony i nie daje się włączyć.
- Duży ruch sieciowy lub obciążenie procesora, gdy nic nie robisz.
Pamiętaj, że wiele infostealerów nie daje żadnych objawów. Jeśli niedawno uruchamiałeś program z niepewnego źródła, potraktuj to jako sygnał alarmowy nawet wtedy, gdy komputer działa normalnie. Pełną listę kontrolną znajdziesz w poradniku jak sprawdzić, czy komputer jest zainfekowany.
Usuwanie trojanów krok po kroku: jak pozbyć się trojana z Windows
- Odłącz komputer od internetu
Szczególnie gdy podejrzewasz zdalny dostęp. Przerwiesz połączenie z serwerem przestępcy.
- Pełne skanowanie Microsoft Defender
Zabezpieczenia Windows → Ochrona przed wirusami i zagrożeniami → Opcje skanowania → Pełne skanowanie. Wcześniej, na chwilę po połączeniu z siecią, zaktualizuj definicje. - Skanowanie offline Microsoft Defender
W tych samych opcjach wybierz skanowanie offline. Komputer zrestartuje się i sprawdzi dysk przed startem Windows, co pomaga na trojany ukrywające się przed zwykłym skanem.
- Drugi skaner na żądanie
Uruchom darmowy Microsoft Safety Scanner (ważny 10 dni od pobrania) albo bezpłatny skaner typu Malwarebytes. Przenieś wykryte pliki do kwarantanny.
- Odinstaluj podejrzane programy i wyczyść autostart
Sprawdź
Ustawienia → Aplikacje → Zainstalowane aplikacje(sortowanie po dacie) i zakładkę Aplikacje autostartu w Menedżerze zadań. Usuń narzędzia zdalnego dostępu, których sam nie instalowałeś. - Zmień hasła z innego, czystego urządzenia i wyloguj sesje
Zacznij od poczty, potem bank, Facebook, sklepy. W każdym serwisie użyj opcji wylogowania ze wszystkich urządzeń, bo infostealer mógł ukraść aktywne sesje. Włącz weryfikację dwuetapową. Jeśli trojan mógł widzieć bankowość, zadzwoń do banku.
- Przy trojanie zdalnego dostępu: reinstalacja
Jeśli ktoś miał pełny dostęp do komputera, nie masz pewności, co jeszcze zostawił. Skopiuj dokumenty, a potem wykonaj czystą instalację Windows. Szczegółowe kroki czyszczenia, w tym tryb awaryjny i reset komputera, opisałem w poradniku jak usunąć wirusa z komputera.
Okno w przeglądarce z alarmem „wykryto trojana, zadzwoń do pomocy technicznej Microsoft” to oszustwo. Microsoft nie wyświetla takich komunikatów z numerem telefonu. Zamknij przeglądarkę, a jeśli zablokowała ekran, zakończ jej proces w Menedżerze zadań.
Trojan na telefonie z Androidem
- Włącz tryb samolotowy
Odetniesz trojanowi możliwość wysyłania danych i odbierania poleceń.
- Odbierz aplikacji uprawnienia
W ustawieniach ułatwień dostępu i aplikacji administratora urządzenia wyłącz wszystko, czego nie rozpoznajesz. Bez tego niektóre trojany blokują odinstalowanie.
- Odinstaluj aplikację i przeskanuj telefon
Usuń aplikację zainstalowaną z linku lub spoza sklepu, a potem uruchom skanowanie w Google Play Protect (w aplikacji Sklep Play, w menu profilu).
- Skontaktuj się z bankiem
Jeśli na telefonie jest aplikacja bankowa, zgłoś bankowi podejrzenie infekcji i zmień PIN oraz hasło do bankowości z innego urządzenia.
Czy potrzebujesz osobnego programu „anty trojan”?
Nie. Współczesne antywirusy, w tym wbudowany Microsoft Defender, wykrywają trojany, robaki i wirusy jednym silnikiem. Osobny „anty trojan” nie daje dodatkowej ochrony, a programy reklamowane w ten sposób w wyskakujących okienkach bywają same szkodnikami albo scareware. Lepiej dołożyć skaner na żądanie do okazjonalnej kontroli. Jeśli zastanawiasz się nad innym programem niż Defender, zajrzyj do porównania jaki darmowy antywirus wybrać.
Jak chronić się przed trojanami
- Pobieraj programy tylko ze strony producenta lub z Microsoft Store, a adres strony wpisuj ręcznie zamiast klikać w reklamę.
- Nie wklejaj poleceń do okna Uruchom, PowerShell ani terminala na prośbę strony internetowej.
- Nie otwieraj nieoczekiwanych załączników, nawet od znajomych, dopóki nie potwierdzisz innym kanałem, że to oni je wysłali.
- Aktualizuj system, przeglądarkę i programy. Windows 10 po końcu wsparcia dostaje poprawki bezpieczeństwa tylko w ramach programu ESU (dla użytkowników domowych do 12 października 2027), więc sprawdź, czy komputer jest do niego zapisany.
- Nie zapisuj w przeglądarce haseł do bankowości, używaj menedżera haseł i weryfikacji dwuetapowej z aplikacją lub kluczem.
- Na Androidzie nie zezwalaj na instalację z nieznanych źródeł i nie dawaj aplikacjom dostępu do ułatwień dostępu bez wyraźnej potrzeby.
Podejrzewasz trojana na komputerze?
Sprawdzę komputer pod kątem złośliwego oprogramowania i zdalnego dostępu, usunę szkodnika, zabezpieczę konta i w razie potrzeby przeinstaluję system bez utraty dokumentów. Pomagam zdalnie albo na miejscu w Sieradzu i okolicach.
Najczęstsze pytania
Czy trojan to wirus?
Potocznie tak, fachowo nie. Oba są złośliwym oprogramowaniem, ale wirus sam się powiela, dopisując do innych plików, a trojan nie rozprzestrzenia się samodzielnie: użytkownik musi go uruchomić, myśląc, że to coś przydatnego.
Jak pozbyć się trojana z komputera?
Odłącz komputer od sieci, wykonaj pełne i offline skanowanie Microsoft Defender, użyj drugiego skanera na żądanie, usuń podejrzane programy z autostartu i zmień hasła z innego urządzenia. Jeśli trojan dawał zdalny dostęp, najbezpieczniej przeinstalować Windows.
Czy antywirus wykryje konia trojańskiego?
Zwykle tak, Microsoft Defender i inne antywirusy rozpoznają znane trojany. Nowe wersje bywają wykrywane z opóźnieniem, dlatego warto robić okazjonalny skan drugim narzędziem i nie uruchamiać programów z niepewnych źródeł.
Czy formatowanie dysku usunie trojana?
Czysta instalacja Windows z usunięciem partycji usuwa trojana z dysku. Nie cofa jednak skutków: skradzione hasła i sesje trzeba i tak zmienić, a kopię plików przeskanować przed przywróceniem.
Czy trojan może być na telefonie?
Tak, szczególnie na Androidzie po instalacji aplikacji z linku lub spoza sklepu Google Play. Takie trojany kradną dane logowania do banku i przechwytują kody. Włącz tryb samolotowy, odbierz aplikacji uprawnienia, odinstaluj ją i powiadom bank.
Jaki program anty trojan wybrać?
Osobny program nie jest potrzebny. Wbudowany Microsoft Defender wykrywa trojany, a do dodatkowej kontroli wystarczy darmowy skaner na żądanie, np. Microsoft Safety Scanner. Unikaj programów reklamowanych w wyskakujących okienkach.
Powiązane wpisy
